Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası (SATSO) Yönetim Kurulu Başkanı A. Akgün Altuğ, Karadeniz Bölgesi’nin ve Türkiye ekonomisinin stratejik ürünlerinden fındıkta, üreticinin artan maliyetler altında ezilmemesi için Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) devreye girerek alım fiyatını en az 130 TL/kg olarak belirlemesi gerektiğini vurguladı. Altuğ, mevcut piyasa koşullarında bu rakamın çiftçinin geçimini sağlamak ve üretimin sürdürülebilirliğini temin etmek adına kritik önem taşıdığını belirtti.
Fındık üreticileri, son dönemde özellikle gübre, mazot, ilaç ve işçilik gibi temel girdilerde yaşanan fahiş fiyat artışlarıyla karşı karşıya kaldı. Bu artışlar, üretimin maliyetini adeta ikiye, üçe katlarken, piyasada oluşan 110-120 TL bandındaki fiyatlar çiftçinin beklentilerinin çok altında kalıyor.
Üretim Maliyetlerindeki Dramatik Artış
SATSO Başkanı Altuğ, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, fındık üretiminin Türkiye için sadece bir tarım faaliyeti olmanın ötesinde, stratejik bir ihracat ürünü ve kırsal kalkınmanın anahtarı olduğunu dile getirdi. Üreticinin bir yıllık emeğinin karşılığını alamamasının, onları gelecek sezon üretimden uzaklaştırabileceği tehlikesine dikkat çekti.
Asgari Ücret ve Diğer Girdilerin Yükü
- Asgari Ücret Etkisi: 2024 yılı itibarıyla 17.002 TL’ye yükselen asgari ücret, fındık toplama ve işçilik maliyetlerini önemli ölçüde artırdı. Üretici, işçi bulmakta zorlanırken, ödemesi gereken ücretler de bütçesini zorluyor.
- Gübre ve Yakıt Giderleri: Tarımsal üretimin temel girdileri olan gübre ve yakıt fiyatları, küresel ve ulusal ekonomik dalgalanmalardan doğrudan etkilenerek rekor seviyelere ulaştı. Bu durum, ekimden hasada kadar tüm süreçte maliyetleri katlıyor.
- Genel Enflasyon: Ülke genelindeki yüksek enflasyon, gıda, enerji ve diğer tüketim kalemlerindeki artışlar da üreticinin genel yaşam maliyetini yükselterek, elde ettiği gelirin alım gücünü düşürüyor.
TMO’nun Rolü ve Beklentiler
Başkan Altuğ, TMO’nun fındık piyasasında dengeleyici ve üreticiyi koruyucu rolünün bu dönemde her zamankinden daha önemli olduğunu ifade etti. “TMO, piyasa fiyatlarının düşüşünü engellemeli ve üreticinin maliyetlerini karşılayacak, hatta üzerine bir miktar kar marjı bırakacak bir fiyatla devreye girmelidir. Aksi takdirde, üretici zararına satış yapmak zorunda kalacak ve bu durum uzun vadede fındık üretimine ciddi darbe vuracaktır” dedi.
Altuğ, 130 TL’lik bir alım fiyatının, fındık üreticisinin mevcut ekonomik koşullar altında nefes almasını sağlayacağını, üretim motivasyonunu artıracağını ve fındık tarımının sürdürülebilirliğine katkıda bulunacağını belirtti. Bu fiyatın, aynı zamanda Türkiye’nin fındık pazarındaki güçlü konumunu koruması açısından da kritik olduğunu ekledi.
Üreticilerin gözü kulağı TMO’dan gelecek alım fiyatı açıklamasında. SATSO olarak, Sakarya ve bölge fındık üreticisinin haklarını savunmaya ve onların sesi olmaya devam edeceklerini belirten Altuğ, adil bir fiyatlandırma çağrısını yineledi.