Sakarya’da, tek kullanımlık içecek ambalajlarının geri dönüşümünü teşvik etmek amacıyla hayata geçirilen Depozito İade Sistemi (DİS) makineleri, vatandaşlardan yoğun ilgi görüyor. Türkiye Çevre Ajansı (TÇA) tarafından koordine edilen ve 1 Ocak 2024 itibarıyla devreye alınan bu sistem, çevre bilincini artırmanın yanı sıra tüketicilere maddi bir avantaj da sunuyor. Geyve’nin de aralarında bulunduğu Sakarya’nın çeşitli noktalarında kurulan 8 adet depozito iade makinesi, ilk günden itibaren aktif olarak kullanılıyor.
Bu yenilikçi sistem, plastik, cam ve alüminyum gibi tek kullanımlık içecek ambalajlarının çevreye atılmasını engellemeyi hedefliyor. Tüketiciler, içeceklerini satın alırken ödedikleri depozito ücretini, bu makineler aracılığıyla ambalajı iade ettiklerinde geri alabiliyorlar. Toplanan ambalajlar, geri dönüştürülerek ülke ekonomisine katkı sağlarken, doğal kaynakların korunmasına da önemli bir destek sunuyor.
Depozito İade Sistemi Nasıl Çalışıyor?
Depozito İade Makineleri (DİM), kullanıcı dostu arayüzleri sayesinde oldukça pratik bir kullanım sunuyor. Sistem şu adımlarla işliyor:
- Vatandaşlar, boş içecek ambalajlarını (plastik şişe, cam şişe, alüminyum kutu) makineye yerleştiriyor.
- Makine, ambalajın materyalini ve depozitoya uygunluğunu algılıyor.
- Uygun bulunan her ambalaj için belirlenen depozito ücreti, kullanıcının “Dijital Cüzdan”ına aktarılıyor. Bu işlem, makinede gösterilen QR kodun akıllı telefon uygulaması aracılığıyla taranmasıyla gerçekleşiyor.
Depozito Miktarları ve Kullanım Alanları
İade edilecek depozito miktarları, ambalajın hacmine göre farklılık gösteriyor:
- 0.5 Litre ve Altı: 10 Kuruş
- 0.5 Litre ile 1.5 Litre Arası: 25 Kuruş
- 1.5 Litre ve Üzeri: 50 Kuruş
Dijital cüzdanda biriken bakiye, çeşitli şekillerde kullanılabiliyor. Anlaşmalı iş yerlerinde alışveriş yapmak, Sakarya genelinde toplu taşıma için kullanılan Kentkart’a bakiye yüklemek veya doğrudan banka hesaplarına transfer etmek gibi seçenekler mevcut. Bu esneklik, sistemin cazibesini daha da artırıyor.
Sakarya’daki Depozito İade Noktaları
Sakarya genelinde başlangıçta 8 farklı noktada depozito iade makineleri konumlandırıldı. Bu lokasyonlar, vatandaşların kolayca erişebileceği merkezi yerlerde bulunuyor:
- Serdivan AVM
- Agora AVM
- Adapazarı Orhan Gazi Kültür Merkezi
- Adapazarı Gar Meydanı
- Sapanca
- Hendek
- Arifiye
- Geyve
İlk etapta belirlenen bu 8 makinenin yoğun ilgi görmesi, Türkiye Çevre Ajansı’nı memnun etti. Elde edilen verilere göre, ilerleyen dönemlerde vatandaşların kullanım alışkanlıkları ve talepleri doğrultusunda makine sayısının artırılması planlanıyor. Bu genişleme, sistemin daha geniş kitlelere ulaşmasını ve çevresel etkinliğinin artmasını sağlayacak.
Çevre İçin Önemli Bir Adım
Depozito İade Sistemi, sadece atık miktarını azaltmakla kalmayıp, aynı zamanda döngüsel ekonomiye geçiş sürecinde önemli bir rol oynuyor. Tüketicilerin doğrudan geri dönüşüm sürecine dahil olması, kaynakların daha verimli kullanılmasına ve gelecek nesillere daha temiz bir çevre bırakılmasına katkıda bulunuyor. Sakarya ve Geyve’de bu sisteme gösterilen yoğun ilgi, toplumun çevre koruma konusundaki duyarlılığının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.