Sakarya’nın Geyve ilçesinde, geçtiğimiz yıl meydana gelen yıkıcı orman yangınlarının izleri silinmeye devam ederken, küle dönen araziler yöre halkı için beklenmedik bir gelir kapısı haline geldi. Yangın sonrası değişen toprak yapısında yoğun olarak yetişen Kuzugöbeği mantarı, kilogramı 1000 TL gibi yüksek bir fiyattan alıcı bularak bölge ekonomisine canlılık katıyor.
Özellikle Sarıgazi ve Setçe mahalleleri çevresindeki yanık ormanlık alanlar, bu değerli mantarı toplamak isteyen yüzlerce kişinin akınına uğruyor. Ancak bu kazançlı arayış, yangın bölgesinin barındırdığı potansiyel tehlikeler nedeniyle dikkat ve tedbir gerektiriyor.
Yangının Ardından Gelen Bereket: Kuzugöbeği Mantarı
2022 yazında Geyve’yi etkisi altına alan büyük orman yangınları, geniş alanları tahrip etmişti. Ancak doğa, felaketlerin ardından çoğu zaman kendini yenileme ve beklenmedik fırsatlar sunma potansiyeline sahiptir. Kuzugöbeği mantarı (Morchella esculenta), dünya genelinde yangın geçirmiş ormanlık arazilerde bolca yetiştiği bilinen özel bir mantar türüdür. Bilim insanları, bunun nedenini toprağın mineral dengesindeki değişimler, pH seviyesinin ayarlanması ve diğer bitki örtüsünün yangınla yok olmasının ardından rekabetin azalması gibi faktörlere bağlar.
Baharın gelişiyle birlikte Geyve’deki yanık araziler, mantar toplayıcılarının uğrak yeri oldu. Sabahın erken saatlerinden itibaren zorlu arazi koşullarında saatlerce süren bir çabayla toplanan Kuzugöbeği mantarları, kasa kasa ilçe merkezine taşınıyor. Bu yoğun toplama faaliyeti, hem bireysel haneler için önemli bir ek gelir kaynağı olmakta hem de yerel pazarda küçük çaplı bir hareketlilik yaratmaktadır.
Kilogramı 1000 TL’ye Satılıyor: Ekonomik Değeri Yüksek
Kuzugöbeği mantarı, eşsiz aroması ve lezzetiyle gurme mutfaklarının vazgeçilmezleri arasında yer alır. İçerdiği protein, vitamin (özellikle B vitaminleri) ve minerallerle de besin değeri oldukça yüksektir. Bu özellikleriyle sadece Türkiye’de değil, Avrupa ve diğer dünya pazarlarında da büyük talep görmektedir. Geyve’de toplanan taze Kuzugöbeği mantarlarının kilogram fiyatı, kalitesine ve piyasa koşullarına göre 800 TL ile 1000 TL arasında değişmekte, hatta bazen bu rakamın üzerine çıkabilmektedir.
Toplayıcılar, bu bereketli dönemde iyi bir çalışma ile günde birkaç kilogram, hatta bazı durumlarda daha fazla mantar toplayabildiklerini belirtiyor. Bu durum, özellikle yangın sonrası zorlu bir süreçten geçen bölge insanı için ekonomik anlamda ciddi bir nefes borusu oluşturuyor.
Mantar Avındaki Büyük Risk: Mühimmat Uyarısı
Kuzugöbeği mantarı toplamanın cazip ekonomik getirisi kadar, yanık ormanlık alanlarda bulunmanın beraberinde getirdiği ciddi güvenlik riskleri de göz ardı edilmemelidir. Geçtiğimiz yılki Geyve yangınları sırasında, bölgeden “mühimmat patlaması” seslerinin geldiği yönünde iddialar ortaya atılmış, ancak yetkililer tarafından ormanlık alanda böyle bir durumun söz konusu olmadığı açıklanmıştı.
Ancak bu tür yangın bölgelerinde, geçmişten kalma veya yangının etkisiyle ortaya çıkabilecek patlayıcı madde kalıntıları her zaman bir risk faktörü olarak mevcudiyetini korur. Toprak altında kalmış ya da yangının etkisiyle yüzeye çıkmış olabilecek bu tür maddeler, büyük bir tehlike arz etmektedir. Bu nedenle, mantar toplamak amacıyla bu alanlara giren vatandaşların son derece dikkatli olmaları, çevrelerini sürekli kontrol etmeleri ve şüpheli bir cisimle karşılaşmaları durumunda kesinlikle dokunmamaları büyük önem taşımaktadır.
Yetkililer, bu tür durumlarla karşılaşan vatandaşların derhal jandarma veya orman işletme müdürlüklerine haber vermeleri gerektiğini vurgulamaktadır. Geyve’deki bu durum, doğanın cömertliği ile insan hayatının değeri arasındaki hassas dengeyi bir kez daha gözler önüne sermektedir.