Sakarya ve özellikle Geyve bölgesindeki fındık üreticileri, son yılların kabusu haline gelen Kahverengi Kokarca’nın (BMSB) yanı sıra, verim ve kaliteyi ciddi şekilde tehdit eden yeni bir tehlikeyle karşı karşıya. Ziraat Yüksek Mühendisi Alptekin Balcı, üreticilere hem Kahverengi Kokarca’ya karşı mücadeleyi sürdürmeleri hem de yeni ortaya çıkan ve büyük kayıplara neden olabilen “asma biti” sorununa karşı dikkatli olmaları konusunda önemli uyarılarda bulundu.
Bu iki zararlının fındık bahçelerinde yol açtığı hasarlar, ürünün pazar değerini düşürürken, üreticinin emeğini de boşa çıkarabiliyor. Balcı, zamanında ve etkili mücadele yöntemlerinin uygulanmaması durumunda, fındık rekoltesinde önemli düşüşler yaşanabileceğine dikkat çekti.
Kahverengi Kokarca Tehdidi Devam Ediyor
Fındık bahçelerinin en bilindik düşmanlarından biri haline gelen Kahverengi Kokarca, fındık içini emerek meyvenin kalitesini doğrudan etkiliyor. Balcı’nın belirttiğine göre, bu zararlı fındıkta doğrudan verim ve kalite kaybına yol açarak, üreticinin gelirini düşürüyor. Sakarya bölgesinde ilk olarak 2017 yılında tespit edilen Kahverengi Kokarca, yüksek üreme kapasitesiyle (yılda 4-6 döl) hızla yayılarak ciddi bir tehdit oluşturdu.
Kokarca’nın Yaşam Döngüsü ve Zararı
- Kışlama: Zararlı, kış aylarını evlerin çatı katları, samanlıklar gibi korunaklı yerlerde geçirir.
- Bahara Geçiş: Nisan-Mayıs aylarında kışlaklardan çıkarak fındık bahçelerine göç eder.
- Fındıkta Zarar: Fındık meyvelerinde “emgi” yaparak iç kısmın buruşmasına, kararmasına ve boş kalmasına neden olur.
- Mücadele Zorlukları: Kimyasal mücadele oldukça zor ve maliyetlidir. Ülkemizde biyolojik mücadele kapsamında doğal düşmanların (Trissolcus japonicus) kullanılmasına yönelik araştırmalar ve çalışmalar devam etmektedir.
Üreticilerin, Kahverengi Kokarca ergin popülasyonunu dikkatle takip etmesi, zirai ilaçlamaları doğru zamanda ve etkin bir şekilde yapması, ayrıca bahçe temizliğine özen göstermesi büyük önem taşıyor.
Yeni Tehdit: “Asma Biti” ve “Kara Fındık” Sorunu
Ziraat Yüksek Mühendisi Alptekin Balcı’nın özellikle dikkat çektiği bir diğer önemli sorun ise “asma biti” zararlısıdır. Balcı, bu zararlının son yıllarda fındık bahçelerinde yaygınlaşarak ciddi verim kayıplarına neden olduğunu vurguladı. Asma biti, fındık meyvelerinde “kara fındık” veya “çamurlaşma” olarak bilinen bir duruma yol açıyor.
Asma Biti’nin Etkileri
- Meyve Hasarı: Fındık meyvesinin kabuk kısmında ve iç kısmında çürümeler ile gelişme bozukluklarına neden olur.
- Kalite Kaybı: Hasar gören fındıklar genellikle çamurlu, gelişmemiş ve içi boş bir hal alır, bu da pazar değerini tamamen ortadan kaldırır.
- Mücadele Zamanlaması: Asma biti ile mücadelede en kritik nokta, fındık meyvelerinin henüz oluşmaya başlamadan, yani genellikle Nisan ayı sonu gibi, koruyucu ilaçlamaların yapılmasıdır. Bu dönemde yapılan uygulamalar zararlının yayılmasını engellemede kilit rol oynar.
Üreticilere Kritik Uyarılar
Balcı, hem Kahverengi Kokarca hem de asma biti ile mücadelenin, fındık üretiminde verimlilik ve kaliteyi korumanın temel şartı olduğunu belirtti. Üreticilerin bahçelerini düzenli olarak gözlemlemesi, zararlı belirtilerini erken tespit etmesi ve uzman tavsiyeleri doğrultusunda hareket etmesi gerekmektedir. Zamanında ve doğru yapılan mücadele uygulamaları, fındıkta oluşabilecek büyük kayıpların önüne geçebilir ve üreticinin alın terinin karşılığını almasını sağlayabilir.
Fındıkta sağlıklı bir sezon geçirmek ve yüksek verim elde etmek için bu iki önemli zararlıya karşı hazırlıklı olmak ve mücadele programlarını aksatmadan uygulamak hayati önem taşımaktadır.