Sakarya’nın tarih ve kültür kokan şirin ilçesi Taraklı’da, asırlık ahşap oymacılığı geleneğini tek başına ayakta tutan 85 yaşındaki Hasan Karaçam, tam 70 yıldır ahşaba hayat veriyor. Henüz 15 yaşındayken başladığı bu kadim zanaatı, bölgedeki son temsilcisi olarak büyük bir azim ve sevgiyle sürdürüyor. Ancak Karaçam’ın bu onurlu mücadelesi, geleceğe dair derin endişeleri de beraberinde getiriyor; çünkü el emeği göz nuru bu mirasın kendisinden sonra kime devredileceği belirsizliğini koruyor.
Taraklı’nın dar sokaklarında yankılanan tahta sesleri, çoğu zaman Karaçam Usta’nın küçük ve mütevazı atölyesinden yükseliyor. Sabahın erken saatlerinde dükkanının kapılarını açan Karaçam, günün ilk ışıklarıyla birlikte ahşapla olan derin bağını yeniden kuruyor. Kullandığı her bir oyma kalemi, iskarpela ve tokmak, sadece bir alet değil, aynı zamanda Taraklı’nın geçmişinden gelen bir mirası taşıyan kutsal objeler adeta.
70 Yıllık Bir Yaşam Ahşapla İç İçe
Hasan Karaçam’ın ahşapla serüveni, çocukluk yıllarına, 15 yaşında çırak olarak başladığı günlere dayanıyor. Yedi dekardır bu zanaatın tozunu yutmuş, kokusunu içine çekmiş bir usta o. Ahşabın her damarını, her kıvrımını avucunun içi gibi biliyor. Yıllar içinde edindiği tecrübe ve yetenekle, ağacın ruhuna dokunarak onu bir sanat eserine dönüştürüyor. Taraklı’nın simgelerinden biri haline gelen bu zanaat, onun ellerinde yeniden can buluyor, şekil alıyor.
Güne Erken Başlayan Sanatçı
Karaçam Usta’nın bir günü, titizlikle işlenmiş bir ahşap parçasını andırıyor. Güneş doğmadan atölyesine varır, sessizliği sadece el aletlerinin çıkardığı ritmik sesler böler. Elektrikli aletler yerine geleneksel yöntemleri tercih eden Karaçam, bazı aletlerini bile kendisi yapıyor. Her bir kesim, her bir oyma, büyük bir sabır ve dikkat gerektiriyor. Bu sadece bir meslek değil, aynı zamanda bir yaşam biçimi, bir meditasyon onun için.
Taraklı’nın Asırlık Geleneği
Taraklı, Osmanlı döneminden beri ahşap işçiliğiyle bilinen kadim bir yerleşim yeri. Evlerin mimarisinden günlük kullanılan eşyalara kadar her köşesinde ahşabın izlerini görmek mümkün. Hasan Karaçam, işte bu asırlık geleneğin son temsilcilerinden biri olarak, Taraklı’nın kültürel kimliğini yaşatma görevini adeta omuzlarında taşıyor. Onun atölyesi, sadece bir üretim yeri değil, aynı zamanda ilçenin hafızasının bir parçası, geçmişle gelecek arasında bir köprü.
El Emeği Göz Nuru Ürünler
Karaçam Usta’nın ellerinden çıkan ürünler, sadece eşya olmanın ötesinde birer sanat eseri niteliği taşıyor. Ceviz, ıhlamur gibi yöresel ağaçlardan oyduğu kaşıklar, çanaklar, mutfak gereçleri ve dekoratif objeler, Taraklı’yı ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin büyük ilgisini çekiyor. Her biri kendine özgü desen ve dokunuşlarla hayat bulan bu eserler, seri üretimden uzak, tamamen el emeği ve gönül işi.
Tek Başına Direniyor: Çırak Yoksunluğu
Hasan Karaçam’ın en büyük üzüntüsü ve kaygısı, bu değerli zanaatı öğretecek bir çırak bulamamak. Modern dünyanın hızlı tüketim alışkanlıkları ve teknoloji odaklı yaşam tarzı, gençleri el sanatlarından uzaklaştırıyor. Karaçam, “Bu işi severek yapacak, öğrenmeye hevesli kimse yok” diyerek endişesini dile getiriyor. Onun bu kaygısı, Taraklı’nın yüzyıllık birikiminin, ustasıyla birlikte toprak altına girme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Sanat Aşkı Her Şeyin Üzerinde
Ekonomik getirisi yüksek olmasa da, Karaçam Usta’nın ahşaba olan sevgisi ve geleneği yaşatma arzusu, onu ayakta tutan en büyük güç. “Para kazanmak ikinci planda, önemli olan bu sanatı sürdürmek” sözleri, onun bu işe sadece bir kazanç kapısı olarak bakmadığının, aksine bir tutkuyla bağlı olduğunun en net göstergesi. Her yeni parça, onun için sadece bir ürün değil, aynı zamanda bir yaşam amacı, Taraklı’nın ruhuna atılan bir imza.
Hasan Karaçam’ın elleri, yılların yorgunluğunu taşısa da, ahşabı işlerken gösterdiği çeviklik ve titizlik, bir ömrün zanaata adanmışlığının nişanesi. Taraklı’nın son ahşap ustası, sessiz sedasız ama büyük bir kararlılıkla, kadim bir geleneğin son ışığını yakmaya devam ediyor. Umarız, bu ışığı devralacak yeni eller bulunur ve Taraklı’nın ahşap sanatı sonsuza dek yaşar.